PODRÓŻE

WYSZOGRÓD. GDZIE JEST ZAMEK?!

Wykonać niewykonalne zadanie podczas wycieczki po Mazowszu? Bardzo proszę – znajdź zamek książąt mazowieckich w Wyszogrodzie! Niemożliwe, a zaliczone! Jak?

Wbrew pozorom zadanie nie jest trudne, choć absolutnie niemożliwe. Po pierwsze – dwie zamkowe wieże można znaleźć w herbie Wyszogrodu. Po drugie – w nazwie miejscowości mamy wskazówkę, gdzie szukać grodu, czyli budowli obronnej – w miejscu wysoko położonym. Przyjeżdżamy do Wyszogrodu i jest! Bardzo proszę: Góra Zamkowa – idealna na wybudowanie twierdzy.

I rzeczywiście, to na niej, czyli na wysokiej wiślanej skarpie, został wybudowany na rozkaz księcia Konrada I Mazowieckiego zamek, który miał chronić Mazowsze przed najazdami Litwinów i Rusinów. Decyzja o budowie zapadła w 1231 r. Początkowo był to prawdopodobnie zamek drewniany, przebudowę i rozkwit zarówno zamek jak i miasto zawdzięczają księciu Siemowitowi III i jego synowi Januszowi I, który nadał miejscowości prawa miejskie w 1398 r.

Wchodzimy na szczyt Góry Zamkowej, ale nie znajdujemy na niej nawet śladu zamku. Został zrujnowany wraz z całym miastem podczas szwedzkiego potopu, podobnie jak wiele innych miejscowości na Mazowszu. A gdy w XVIII wieku Wyszogród znalazł się w zaborze pruskim, władze zdecydowały o rozebraniu ruin na Górze Zamkowej do końca i wykorzystaniu darmowej cegły na stawianie nowych budynków. Jeszcze w XIX wieku na wzgórzu były widoczne resztki ośmiobocznej wieży, ale do dziś nawet po nich zostało tylko wspomnienie.

Podobnie jak po słynnym drewnianym moście, najdłuższym tego typu w Europie. Miał 1300 metrów i aż 60 przęseł! Dziś przez Wisłę wiedzie nowy most z fantastycznym widokiem na królową polskich rzek.

Miejscem, które koniecznie należy odwiedzić podczas wizyty w Wyszogrodzie, jest Muzeum Wisły Środkowej i Ziemi Wyszogrodzkiej. I tutaj wreszcie znajdujemy zamek – w miniaturze. A dokładniej jego rekonstrukcję wykonaną na podstawie wyników badań archeologicznych prowadzonych na Górze Zamkowej.

Do Muzeum trafiły także zabytki odnalezione podczas wykopalisk oraz wiele innych przedmiotów pozwalających zrekonstruować historię jednego z najstarszych – obok Płocka i Czerwińska – miast na Mazowszu. Pierwszej osady nierozerwalnie związanej z rzeką, nad którą powstała. Rzeką, która dawała nie tylko wodę, ale również pożywienie i była najlepszą drogą do przewożenia ludzi i towarów.
Wiśle poświęcona jest jedna z dużych muzealnych sal. Znajdziemy w niej opowieść o historii żeglugi rzecznej i o rybakach, a także o… guzikach wytwarzanych w pobliskim Sochocinie z rzecznych muszelek. A także flotylli wojskowej.

Spora część ekspozycji poświęcona jest ludziom zamieszkującym kiedyś tereny nad Wisłą – rdzennym mieszkańcom Mazowsza, osadnikom niemieckim i Olędrom, a także społeczności żydowskiej, która stanowiła ponad połowę mieszkańców Wyszogrodu przed II wojną światową. Kolekcja kłódek pochodzi właśnie z żydowskiego cmentarza, który woda podmyła w latach 50. ubiegłego wieku, a gdy ziemia się osunęła, dokonano kłódkowego odkrycia.

Sporo wrażeń jak na szybki, spontaniczny wypad z Warszawy. Jeszcze tylko obiad w lokalnej pizzerii przy Rynku i wracamy do domu.

Dane kontaktowe

Muzeum Wisły w Wyszogrodzie, ul. Rynek 1, 09-450 Wyszogród
+48 881 029 310
Strona www
Facebook