Zaczęło się w Radomiu. Radomski Czerwiec Wolności to ważne i bezcenne wspomnienie. To tutaj, w stolicy ziemi radomskiej, w historycznej Małopolsce, w 1976 roku protestem robotników przeciwko władzy komunistycznej zaczęło kiełkować w coś, co cztery lata później wybuchło ogólnopolskim zrywem Solidarności. Okrągła rocznica tych wydarzeń świętowana jest niemal od początku roku, ale najważnieszj
50 ROCZNICA CZERWCA ’76 – OBCHODY
23.06 – WERNISAŻ WYSTAWY „POLSKI PROTEST 1976”
Otwarcie wystawy przygotowanej przez Instytut Pamięci Narodowej pt. „Polski protest 1976”.
Plac Corazziego
24.06 WERNISAŻ WYSTAWY „MADE IN RADOM”
„Made in Radom” to interaktywna wystawa dla najmłodszych, która zaprasza do odkrywania miasta poprzez zabawę, działanie i doświadczenie. Dzieci mogą samodzielnie tworzyć układ ulic i zabudowy, obserwując, jak Radom zmieniał się od średniowiecznego grodu po nowoczesne miasto.
Dział Muzealny “Resursy Obywatelskiej”, piętro -1, Kamienica Deskurów
25.06 UROCZYSTOŚĆ WKOPANIA KAPSUŁY CZASU
Uroczyste wkopanie kapsuły czasu na placu Corazziego. Znajdą się w niej pamiątki i symbole współczesnych czasów, a także materiały związane z Radomskim Czerwcem ’76. Kapsuła zostanie wykopana za 50 lat – podczas obchodów 100. rocznicy Radomskiego Protestu Robotniczego Czerwiec ’76.
Plac Corazziego
25.06 UROCZYSTOŚCI PATRIOTYCZNE
Oficjalne uroczystości upamiętniające 50. rocznicę Radomskiego Protestu Robotniczego Czerwiec ’76. Głównym punktem obchodów będzie msza święta, która rozpocznie się o godz. 18:00 przy pomniku Ludzi Skrzywdzonych w 1976 roku, na skrzyżowaniu ulic 25 Czerwca i Żeromskiego. W tym roku mszę poprzedzą uroczystości patriotyczne w Zespole Szkół Muzycznych im. Oskara Kolberga w Radomiu z udziałem Stowarzyszenia Radomski Czerwiec ’76.
27.06 KONCERT TELEWIZYJNY W RAMACH TRASY LATO Z RADIEM I TELEWIZJĄ POLSKĄ
Widzowie i słuchacze będą mogli poznawać historię wydarzeń Czerwca ’76 dzięki realizowanym na żywo audycjom w znanych i lubianych formatach, takich jak „Pytanie na śniadanie” oraz popołudniowa audycja muzyczna „Lato z Radiem”, a także podczas pikniku edukacyjnego.
Zwieńczeniem cyklu będzie koncert realizowany na żywo i emitowany na antenie TVP2 oraz w Programie 1 Polskiego Radia.
plaża MOSiR nad Zalewem Borki
28.06 WYSTAWA „PRZED I PO CZERWCU. WIEŚ RADOMSKA W LATACH 70. XX WIEKU”
Ekspozycja przybliża realia życia na wsi radomskiej w latach 70., ukazując przemiany społeczne, kulturowe i gospodarcze zachodzące w tym okresie, ze szczególnym uwzględnieniem następstw wydarzeń czerwca 1976 roku.
Muzeum Wsi Radomskiej
Zaczęło się w Radomiu – festiwal inny niż wszystkie
W 2016 roku, 40 lat po Czerwcu ’76, rozpoczęło się celebrowanie rocznicy radomskich wydarzeń. Od tej pory każde lato zaczyna się w Radomiu podróżą wehikułem czasu do lat 70. XX wieku, kiedy na ulicach woda sodowa z sokiem była serwowana z saturatorów, nie było komputerów ani drukarek tylko maszyny do pisania i powielacze (te drugie – najczęściej nielegalne!), telefony miały okrągłe tarcze z otworami zamiast przycisków, komórki to były małe pomieszczenia na szczotki, a po miejskich ulicach jeździły… ogórki! Obok historycznej klasyki można trafić na humorystyczne nawiązania do sztuki filmowej tego czasu – na przykład miski i łyżki przytwierdzone do stolika łańcuchami nawiązujące do jednej ze scen filmu „Miś” Barei.
Dbałość o szczegóły w odtwarzaniu końcówki PRL-u, wymyślanie scenariuszy spacerów i gier terenowych, rozbudowywanie szlaku symboli przemysłu i wielkie widowiska muzyczne z wizualizacjami stworzyły fantastyczny klimat całej serii wydarzeń odbywających się co roku pod hasłem Zaczęło się w Radomiu. Kulminacja obchodów, czyli koncert Radomski Czerwiec Wolności, co roku przyciąga mieszkańców miasta i turystów, łączy ludzi kilku pokoleń i różnorodnych światopoglądów we wspólnym poznawaniu i wspominaniu historii. Całość pomysłu „Zaczęło się w Radomiu” została doceniony przez specjalistów i nagrodzona certyfikatem Najlepszego Produktu Turystycznego Województwa Mazowieckiego 2023.
50 rocznica Radomskiego Czerwca celebrowana jest cała serią wydarzeń zaplanowanych na cały rok.
Szczegóły można znaleźć na stronie visitradom.pl/czerwiec76.
Co stało się w Radomiu w czerwcu 1976?
„Strajkowały załogi 25 zakładów pracy, w tym wszystkie najważniejsze w mieście: Zakłady Metalowe im. Gen. Waltera, Radomskie Zakłady Przemysłu Skórzanego, „Radoskór”, Radomska Wytwórnia Telefonów, Zakłady Mięsne, Zakłady Przemysłu Tytoniowego i Fabryka Łączników. W sumie liczbę strajkujących pracowników szacowano na 20 880 osób.
Demonstrowało na ulicach miasta w szczytowej formie protestu (godz. 15.00 – 17.00) ok. 15% miasta.
Ofiary śmiertelne: 2 osoby (zginęli w czasie ustawiania barykady na ulicy 1 Maja w Radomiu przygnieceni przez zasuwającą się przyczepę ciągnika). W kolejnych dniach po stłumieniu manifestacji zmarło kilka osób, których śmierć środowiska opozycyjne wiązały z represjami zastosowanymi przez władze. Byli to m.in. Jan Brożyna i ks. Roman Kotlarz.
Rannych było co najmniej ponad 120 osób
Zniszczenia mienia: szacowano na kwotę 77,21 mln zł
Spalono 24 pojazdy (samochody osobowe, ciężarowe, traktory, autobusy MPK, wozy strażackie), zdemolowano 135 sklepów. Wśród spalonych i zdewastowanych obiektów znajdował się budynek KW PZPR w Radomiu”.
Źródło: Instytut Pamięci Narodowej.
