PODRÓŻE

WARSZAWA. SET (JETTING) W WIELKIM MIEŚCIE

Turystyka filmowa ma różne oblicza i podgatunki, a w mieście tak wielkim jak Warszawa, można praktycznie uprawiać każdy z nich. To tutaj mieszka na stałe najwięcej artystów, tutaj powstają filmy – w studiach filmowych i plenerach. Na miejscu są wytwórnie, szkoły filmowe, telewizje, muzea, biblioteki i ośrodki badawcze oraz kultowe miejsca znane z kinowych superprodukcji, filmów popularnych i niszowych oraz seriali.

W Warszawie można odwiedzać przeróżne miejsca związane z filmem, jak Aleja Gwiazd w Pasażu Wiecha, lokale odwiedzane przez artystów lub wręcz do nich należące, miejsca związane z ich życiem i twórczością. Można brać udział w filmowych imprezach, na niektóre – jak Warszawski Festiwal Filmowy – przyjeżdżają miłośnicy X Muzy z całej Polski. To w stolicy odbywa się najwięcej castingów, spotkań z gwiazdami i wystaw oraz pokazów przedpremierowych z udziałem filmowców. Zaawansowani miłośnicy kina potrafią nie tylko zdobyć informacje o plenerach, w których właśnie kręci się jakiś film, nierzadko posiadają też informacje, jak wkręcić się na plan!

Nigdzie indziej nie ma tak wielu wycieczek wiodących śladami konkretnych filmów i twórców. Na lewobrzeżu najpopularniejsze są spacery (zdarzają się też gry terenowe) związane z komediami Stanisława Barei, a także z Wokulskim i innymi bohaterami „Lalki”, choć w tym drugim przypadku ważniejszy od ekranizacji bywa literacki pierwowzór. Na Pradze z kolei, gdzie Roman Polański realizował film o Władysławie Szpilmanie, wędruje się często śladami „Pianisty”.

Ale najczęstszą formą set jettingu jest oczywiście podróżowanie do miejsc uwiecznionych w obrazach kinowych i serialach.

NAJWIĘKSZE FILMOWE GWIAZDY WARSZAWY

Pałac Kultury i Nauki zwany PeKiNem

Nie można przejść obok niego obojętnie. Jest uwielbiany i nienawidzony. Pojawia się w wielu filmach o Warszawie i z Warszawą w tle. W „Rewersie” Borysa Lankosza można zobaczyć wielki, rozgrzebany pod budowę PKiN plac w centrum miasta (wykorzystany przez bohaterkę w bardzo szczególny sposób!) i gotowy Pałac w finale filmu.

W niektórych produkcjach pojawiły się wnętrza PKiN. Przed kasami biletowymi Teatru Dramatycznego tytułowe bohaterki „Dziewczyn do wzięcia” Janusza Kondratiuka próbowały zwrócić na siebie uwagę popularnego aktora Stanisława Mikulskiego, a bohater „Misia” Ryszard Ochódzki spotykał się na tarasie 30. piętra z ministrem Złotnickim. Komisarz Halski z serialu „Ekstradycja” również miał w zwyczaju wybierać PKiN na spotkania, natomiast Agnieszka Holland w filmie „Europa, Europa” zamieniła wnętrza, a dokładnie pływalnię wewnątrz Pałacu, w szkołę Hitlerjugend.

Co jakiś czas wraca jak bumerang temat pozbycia się „daru Stalina”. Bohaterowie „Kilera” wpadli na pomysł sprzedaży budynku zagranicznym inwestorom, natomiast totalne zrujnowanie PKiN udało się Ryszardowi Ochódzkiemu w komedii Sylwestra Chęcińskiego „Rozmowy kontrolowane”. Było to dziecinnie proste: wystarczyło pociągnąć za spłuczkę…

Najnowszy film z PeKiNem w roli głównej trafi na ekrany polskich kin w listopadzie 2019, ale we wrześniu miał już światową premierę. To międzynarodowy thriller „Ukryta gra” z Billem Pullmanem (USA) i Evgeniyem Sidikhinem (Rosja) oraz Robertem Więckiewiczem jako dyrektorem Pałacu Kultury.

Ogród Saski

Idealne miejsce na ciekawe konfrontacje. Właśnie tutaj, przy zabytkowej fontannie, spotkali się bohaterowie komedii romantycznej „Tylko mnie kochaj”, tu umówił się też z jedną z wybranek serca tytułowy „Och, Karol”. Do pięknego parku uciekł z własnego wernisażu w pobliskiej Zachęcie Nikifor Krynicki, bohater biograficznego obrazu „Mój Nikifor” grany przez fenomenalną Krystynę Feldman.

Hotel Victoria

Wybudowany w połowie lat 70. jeden z najbardziej luksusowych stołecznych hoteli gościł takie postaci jak Ronald Reagan, książę Albert, Stevie Wonder czy Elton John. Właśnie w tym ekskluzywnym przybytku wynajęli apartament Rysiek i Julek, kumple z przypadku, bohaterowie „Wielkiej majówki”. Często bywał w Victorii prowadzący śledztwa w tej siedzibie rozpusty porucznik Borewicz, bohater serialu kryminalnego „07 zgłoś się”, a „Wielki Szu” po raz ostatni zagrał tu w pokera.

Kościół św. Antoniego Padewskiego

W krużgankach zabytkowej świątyni przy ul. Senatorskiej pułkownik Kukliński spotykał się z agentem CIA Davidem Fordenem. Działo się to na planie filmu „Jack Strong” Władysława Pasikowskiego. Ciekawostka: w bloku naprzeciwko kościoła mieszkała rodzina Jankowskich, główni bohaterowie popularnego serialu z lat 60. „Wojna domowa”.

Dworzec Gdański

Symbol wygnania z PRL w roku 1968 kilkunastu tysięcy Polaków pochodzenia żydowskiego stał się tytułowym bohaterem słynnego dokumentu Teresy Torańskiej i Marii Zmarz-Koczanowicz, ale temat pojawiał się też w fabułach. Sceną wyjazdu z Dworca Gdańskiego kończy się na przykład film Jana Kidawy-Błońskiego „Różyczka”.
Stanisław Bareja natomiast pokazał Dworzec Gdański w kontekście PRL-owskich absurdów (więcej na liście Bareizmów).

Most Świętokrzyski

Most łączący lewobrzeże z Pragą został uwieczniony w jednej z najbardziej romantycznych scen polskiego kina: w finale komedii romantycznej „Nigdy w życiu!” z Danutą Stenką w roli głównej. Samochód bohaterki próbującej powstrzymać ukochanego przed wyjazdem z Polski utknął na moście – zabrakło benzyny. Ulewa, znikąd nadziei, a w tle piosenka Edyty Bartosiewicz „Opowieść”. Na szczęście przed ostatecznym końcem zdążyło wydarzyć się coś jeszcze…

Nowa Praga

Nowa Praga, której kamienice bynajmniej nie wyglądają na nowe, a zwarta zabudowa przypomina ulice przedwojennej Warszawy, chętnie jest wykorzystywana przez twórców realizujących filmy o stolicy czasów międzywojnia i wojny. Tutaj powstały „Dziewczęta z Nowolipek” Barbary Sas, a także niektóre sceny „Korczaka” Andrzeja Wajdy, u którego ulica Mała zagrała warszawskie getto, podobnie jak u Romana Polańskiego w „Pianiście”. Wycieczki śladami oscarowej produkcji obejmują także m.in. ulice Stalową i Konopacką.

WAŻNE MIEJSCA Z FILMÓW BAREI

TRASA ŁAZIENKOWSKA
Film: „Poszukiwany, poszukiwana”, 1972
Scena: Trasa Łazienkowska dopiero powstaje. Bohater, skierowany w stronę Powiśla, wjeżdża rowerem do wykopu w rejonie placu Na Rozdrożu.

DWORZEC GDAŃSKI
Film: „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz”, 1978
Scena: Zamknięcie pełnej ludzi hali dworcowej.
Bareizm: „Uwaga! Uwaga! Zawiadamia się uprzejmie, że ze względu na wystawę plakatu kolejowego „Podróż koleją skraca czas” dworzec będzie nieczynny do odwołania”.

WIEŻOWIEC INTRACO II
Film: „Miś”, 1980
Hol wieżowca Intraco zagrał… lotnisko w Londynie!

PLAC GRZYBOWSKI – PĘTLA TRAMWAJOWA
Film: „Miś”, 1980
Scena: Podczas awarii tramwajów na pętli tramwajowej zorganizowano „festyn dla pasażerów”.
Bareizm: „Korzystając z okazji, bo w końcu awaria też jest jakąś okazją, by naszym pasażerom, ludziom dobrej roboty, bo są nimi przecież, zaprezentować, do czasu usunięcia awarii, artystyczny program”.

BLOK Z WIELKIEJ PŁYTY PRZY UL. GRZEGORZEWSKIEJ 3 NA URSYNOWIE
Film: „Alternatywy 4”, 1983
To jest właśnie ten blok!

ELEKTROCIEPŁOWNIA SIEKIERKI
Film: „Alternatywy 4”, odcinek 5, 1983
Scena: Dyspozytornia Siekierek, kryzys energetyczny, decydują się losy wyłączenia jednej z nitek dostarczania ciepła. Dyspozytor argumentuje, że najwięcej strat jest na linii prowadzącej do Ursynowa.
Bareizm: „To niesłychane. Tracimy 150 procent ciepła!”

ŁAZIENKI KRÓLEWSKIE
Film: „Zmiennicy”, 1986
Scena: Randka Kasi i Jacka w deszczu.

BLOK PRZY UL. KAZURY 10 NA URSYNOWIE
Nie wystąpił w filmie, ale na ścianie budynku powstał w 2016 r. mural z najsławniejszym polskim aniołem stróżem, a dokładnie – stróżem Stanisławem Aniołem.

Magdalena Walusiak

Facebook