Czersk to dzisiaj niewielka miejscowość, ale za czasów książąt mazowieckich znajdował się tu najważniejszy, obok Płocka, ośrodek władzy na Mazowszu. W miejscu słowiańskiej osady już w XI wieku powstał gród, a potem monumentalny zamek, zmieniały się stroje, zajęcia i rozrywki mieszkańców. Dni rozkwitu przeplatały się z okresami upadku, kiedy wróg lub zaraza pustoszyli całą okolicę. O czasach świetności Czerska przypominają obecnie turnieje rycerskie, rekonstrukcje i pikniki historyczne.
Do twierdzy książąt mazowieckich przyciągają też inne wydarzenia: koncerty jazzowe i organizowana co roku Noc Spadających Gwiazd.
Od 1 marca 2026 r. zamek jest czynny dłużej niż zimą, bo od godz. 10.00 do 17.00 (od poniedziałku do niedzieli).
Znamy już datę i program wiosennego Turnieju Rycerskiego na zamku w Czersku oraz innych wydarzeń zamkowych planowanych na wiosnę, lato i wczesną jesień.
XV TURNIEJ RYCERSKI NA ZAMKU W CZERSKU
Ponad 200 rekonstruktorów weźmie udział w XV Turnieju Rycerskim na Zamku w Czersku! Impreza będzie trwała dwa dni – 23 i 24 maja 2026.
W programie mnóstwo atrakcji, m.in. pokazy konne Xiążęcej Drużyny, pojedynki ciężkozbrojnych rycerzy, starcia pocztowe – walki lekkozbrojnych giermków, turniej łuczniczy oraz inscenizacje starć z czasów rozbicia dzielnicowego. Z bardziej pokojowych prezentacji: działające warsztaty takich rzemieślników działających od stuleci jak kowal, snycerz, cieśla czy garncarz. Nie zabraknie też strawy dla ducha i ciała – muzyki dawnej oraz karczmy z jadłem i napitkami.
SZCZEGÓŁOWY PROGRAM:
sobota, 23 maja
12.00 – Oficjalne rozpoczęcie turnieju
12.30 – Pojedynki rycerskie – walki 1 na 1 (eliminacje)
13.30 – Pokaz sokolniczy Vancos
14.00 – Pojedynki pocztowych – walki lekkozbrojnych 1 na 1 (eliminacje)
15.00 – Koncert zespołu muzyki dawnej „Viatores”
16.00 – Pokaz sokolniczy Vancos
17.00 – Bieg dam
18.00 – Walki drużyn lekkozbrojnych 5 na 5
19.00 – BITWA WIECZORNA
Fosa:
12.30–15.00 – Turniej łuczniczy
niedziela, 24 maja
12.00 – Rozpoczęcie drugiego dnia turnieju
12.15 – Finały walk 1 na 1 – Miecz i tarcza
13.00 – Finały walk 1 na 1 – lekkozbrojni
14.00 – Koncert zespołu „Baba na Niedźwiedziu”
16.00 – Pokaz konny Xiążęcej Drużyny
17.00 – Koncert zespołu muzyki dawnej „Viatores”
18.00 – Zakończenie imprezy
Pozostałe zapowiedzi wydarzeń w roku 2026 znajdziecie niżej.
LATO 2026 – HISTORIA VIVA I INNE WYDARZENIA
KWIECIEŃ
23-26.04 – Akademia Magii: Zamek Czersk
MAJ
1-3.05 – Majówka
9-10.05 – Historia Viva
16-17.05 – Historia Viva
23-24.05 – XV Turniej Rycerski na zamku w Czersku
30.05-31.06 – Historia Viva
CZERWIEC
4-7.06 – Historia Viva
13-14.06 – Historia Viva
20-21.06 – Historia Viva | Noc Świętojańska
27-28.06 – Historia Viva
LIPIEC
4-5.07 – Historia Viva | Tajna operacja spod znaku smoka i orła – książę Janusz I na wojnie z zakonem w 1410 roku
5.07 – JazZamek Czersk 2026
11-12.07 – Historia Viva
12.07 – JazZamek Czersk 2026
18-19.07 – Historia Viva
19.07 – JazZamek Czersk 2026
25-26.07 – Historia Viva
26.07 – JazZamek Czersk 2026
SIERPIEŃ
1-2.08 – Historia Viva
8.08 – Noc spadających gwiazd
8-9.08 – Historia Viva
15-16.08 – Historia Viva
22-23.08 – Historia Viva
29-30.08 – Historia Viva
WRZESIEŃ
5-6.09 – Historia Viva
12-13.09 – Historia Viva
19-20.09 – Historia Viva
20.09 – Europejskie Dni Dziedzictwa
26-27.09 – Historia Viva | Orzeł i Smok na dworze księcia Janusza – życie codzienne na zamku i w podróży
Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie zamku w Czersku oraz w opisach wydarzeń publikowanych na bieżąco na profilu zamku na Facebooku.
PIERWSI OSADNICY, ANGLOSASKI KRÓLEWICZ I SMOK
Ślady pierwszego osadnictwa odkryte na tym terenie przez archeologów zostały ocenione na… 3 tysiące lat! Osada kultury łużyckiej powstała na wysepce na Wiśle, która płynęła wówczas tuż obok dzisiejszego wzgórza zamkowego. Ślady cmentarzyska kultury przeworskiej z początku naszej ery również znaleziono w tym miejscu, ale już słowiańska osada założona została w VII w. n.e. na czerskich wzgórzach. Na jednym z nich w XI wieku powstał gród obronny. W pierwszym historycznym zapisie w dokumentach z 1142 r. miejsce to nazwane jest Czerniczkiem 🙂 Ale to już mniej więcej czasy Bolesława Śmiałego i Władysława Hermana. Z nieco wcześniejszego okresu pochodzi bohater niezwykłego znaleziska na podwórcu zamkowym.
Podczas wykopalisk prowadzonych w latach 60. na terenie zamku w Czersku, dokładnie w kościele grodowym, naukowcy znaleźli grób tajemniczego dostojnika. Według jednej z hipotez był to komes Magnus, który przez Wrocław dotarł na zamek w Czersku aż z… Anglii!
Magnus miałby być synem anglosaskiego króla Harolda II i to właśnie za jego sprawą dwunogi smok zwany wywerną – albo bardziej słowiańsko żmijem – trafił najpierw na tarczę księcia czerskiego Trojdena I, później do herbu księstwa, a współcześnie na kilka mazowieckich herbów, głównie powiatów – warszawskiego zachodniego, grójeckiego, ostrowskiego, garwolińskiego, otwockiego oraz na herb miejscowości Lesznowola.
Dwunogiego smoka ze skrzydłami i ostro zakończonym ogonem, tyle że w kolorze czerwonym, miał w herbie książę Janusz I Starszy. I to właśnie dzięki niemu powstał na wzgórzu gotycki zamek z czerwonej cegły.
KSIĄŻĘ JANUSZ I KRÓLOWA BONA
Czersk stał się z czasem centrum militarnym Mazowsza, a w XIV w. uzyskał prawa miejskie. Później, zwłaszcza po zmianie koryta Wisły, która nie obmywała już wzgórza zamkowego, a także po przeniesieniu stolicy księstwa przez Janusza I Starszego do Warszawy, wydawało się, że Czersk zacznie tracić na znaczeniu. I wtedy rozpoczęła się budowa zamku.
Miejsce po wcześniejszym grodzie zostało dokładnie oczyszczone, a wzgórze podniesione o 5 metrów. Najlepsi mistrzowie zostali odwołani z Warszawy, a nawet sprowadzeni z Malborka, by postawić siedzibę godną księcia. Budowa zakończyła się prawdopodobnie tuż przed lipcem roku 1410, kiedy książę Janusz wsparł króla Władysława Jagiełłę w wojnie z zakonem krzyżackim.
Po przejęciu Mazowsza przez Koronę Królestwa Polskiego w 1526 r. Czersk stał się własnością polskich władców, przez pewien czas, wraz z większością Mazowsza, należał do królowej Bony. Bona Sforza d’Aragona, wdowa po królu Zygmuncie Starym, księżna Bari i Rosano, rozbudowała tutejszy zamek, a okolicznym mieszkańcom zaszczepiła miłość do ogrodnictwa i… winnej latorośli.
O barwnej historii zamku w Czersku opowiada edukatorka, autorka gry zamkowej Halina Świrska:
Miłośnicy historii średniowiecznej i rekonstrukcji 3D odnajdą szczegółowo i fascynująco opracowaną historię Czerska i tutejszej twierdzy na stronie zamku.
Do czasów świetności Czerska nawiązują coroczne turnieje rycerskie i regularnie organizowane w sezonie wiosenno-letnim wydarzenia edukacyjne i rekonstrukcje historyczne pozwalające poznać koloryt i obyczaje dawnych epok.
INFORMACJE DLA CARAVANINGOWCÓW
– parking dla kamperów dostępny przy obiekcie: TAK (Rynek w Czersku)
– dostęp do prądu: NIE
– zatankowanie wody: NIE
– zrzut szarej wody: NIE
– toaleta ogólnodostępna: TAK
Zdjęcia z akcji #KamperemPoMazowszu mają na celu promocję atrakcji turystycznych regionu, jednakże część ujęć była wykonywana w miejscach na co dzień dla kamperów niedostępnych.
