Aktualności

20. EDYCJA FESTIWALU KULTURY ŻYDOWSKIEJ WARSZAWA SINGERA

Ponad 150 wydarzeń kulturalnych, m.in. muzycznych, teatralnych i literackich, znalazło się w programie jubileuszowej edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej. Dwudziesta edycja Warszawy Singera rozpocznie się 26 sierpnia i potrwa do 3 września.

Festiwal powstał na cześć żydowskiego noblisty Izaaca Beshevisa Singera, jest wyjątkowym punktem w kulturalnym kalendarzu Warszawy. Wydarzenie kultywujące żydowsko-polską wspólnotę to m.in. spektakle, koncerty czy wspólna zabawa taneczna.

Działająca od 35 lat Fundacja Shalom przywraca stolicy klimat dawnej Warszawy, wielobarwnego i tętniącego wielokulturowym życiem miasta. Atmosfera festiwalu jest oparta na tolerancji, otwartości, życzliwości i wspólnocie.

O programie jubileuszowej edycji Warszawy Singera opowiada Izabela Teodorkiewicz z Fudacji Shalom organizującej festiwal kultury żydowskiej w stolicy:

Inauguracja i jubileusz Gołdy Tencer

Koncert inauguracyjny odbędzie się 27 sierpnia o godzinie 19:30 w Teatrze Wielkim Operze Narodowej, a gwiazdami wieczoru będą Noa i Anna Maria Jopek. W bogatym muzycznym programie są też m.in. koncerty Leszka Możdżera, Agi Zaryan oraz przedstawicieli kultury żydowskiej, w tym wyjątkowe show zespołu Light In Babylon, które poprzedzać będzie kolacja szabatowa. Poczęstunek, na który zaproszeni są wszyscy warszawiacy i nie tylko, odbędzie się 1 września na placu Grzybowskim.

Wisienką na torcie tegorocznej edycji będzie 55-lecie pracy artystycznej Gołdy Tencer – artystki o bogatym życiorysie, założycielki Fundacji Shalom, która od dwudziestu lat organizuje Warszawę Singera.

Ulica Próżna podczas festiwalu Warszawa Singera, fot. UM Warszawy

Teatr – spektakle, małe formy i czytania performatywne

Ważną cześć festiwalu stanowi teatr. Tegoroczny repertuar teatralny jest wyjątkowo bogaty. W Teatrze Żydowskim, Scenie Letniej oraz Scenie Kameralnej im. Szymona Szurmieja przy ul. Senatorskiej 35, publiczność będzie miała okazję obejrzeć małe formy teatralne oraz czytania performatywne.

W tym roku do programu włączone są spektakle: „Rehab. Wszystkie bitwy Amy Winehouse” według scenariusza i w reżyserii Karoliny Kirsz, „Podróżnicy” Pawła Mossakowskiego w reż. Gosi Dębskiej, zrealizowany na 55. rocznicę wydarzeń Marca ’68 oraz „Pieśni Getta” według scenariusza i w reż. Gołdy Tencer, przygotowane na 80. rocznicę Powstania w Getcie Warszawskim. Tutaj także odbędzie się czytanie performatywne utworów Irit Amiel w reż. Karoliny Kowalczyk, a także spektakl muzyczno-kabaretowy w wykonaniu artystów Teatru Żydowskiego.

Na większych scenach Teatru Żydowskiego zagoszczą premierowe spektakle (wydarzenia towarzyszące): „Dus buch fyn Gan Ejdn / Księga Raju” na podstawie tekstu Icyka Mangera, w reż. Damiana Josefa Necia; spektakl muzyczny „Jentl” Icchoka Baszewisa Singera i Leah Napolin w reż. Roberta Talarczyka, oparty na opowiadaniu laureata Nagrody Nobla, z muzyką graną na żywo w oryginalnych kompozycjach Hadriana Filipa Tabęckiego; „Madagaskar” – inspirowany losami znanych Polaków pochodzenia żydowskiego, wg tekstu Magdaleny Drab i w reż. Gosi Dębskiej, a także „Circus Kafka”, oparty na motywach książki Remigiusza Grzeli „Bagaże Franza K. Podróż, której nigdy nie było”, w reż. Michała Walczaka.

Na festiwalu nie zabraknie także recitali, koncertów i spotkań z gośćmi festiwalu.

Festiwal Singera na Placu Grzybowskim, fot. m. st. Warszawa

Muzyka – koncerty i recitale

Festiwal zapewni bogate doświadczenia muzyczne dzięki występom takich artystów jak: Daniel Kahn (Niemcy), Christian Dawid (Niemcy), Jake Shulman-Ment (USA), Thomas Handzel (Niemcy), Izabela Szafrańska, Siostry Rajfer (Izrael), Aleksandra Idkowska, Monika Chrząstowska i Genady Iskchakov. Na scenie letniej Teatru Żydowskiego zaprezentują się także artyści z Włoch: Paola Quagliata oraz zespół Fandujo w składzie: Fruzsina László, Pierpaolo Palazzo, Germán Montes de Oca, proponując unikalną mieszankę muzyki sefardyjskiej, Arbëreshë i tradycyjnych pieśni południowych Włoch, reinterpretowanych przez różne style, od klasycznego do jazzu.

Miejsce to będzie również gospodarzem jednej z najbardziej oczekiwanych imprez festiwalu, przygotowanej przez dyrektorkę i twórczynię festiwalu, Gołdę Tencer, „W kuchni mamy Soni”.

Festiwal Warszawa Singera zagości także na scenie Teatru Kwadrat. Tu wystąpią gwiazdy muzyki, które nie potrzebują przedstawiania. Koncerty zaprezentują: wybitny polski pianista jazzowy, Leszek Możdżer oraz niepowtarzalna Aga Zaryan, która w ubiegłym roku świętowała 20-lecie swojej kariery artystycznej. Na festiwalu pojawi się również Mark Elyahu – izraelski muzyk i kompozytor pochodzący z Dagestanu, twórca muzyki filmowej, który gra na tradycyjnym bliskowschodnim instrumencie kemancze (kamancheh).

Janusz Tencer zaprosi na wieczór pełen muzyki i humoru, podczas którego wraz z artystami z grupy Mazl Tow przedstawi program „Bałagan w stolarni”. Synagoga im. Małżonków Nożyków ponownie będzie miejscem uroczystej Hawdali oraz koncertu kantoralnego, który w tym roku po raz pierwszy zakończy festiwal. W koncercie finałowym wystąpią znani i lubiani przez publiczność festiwalu izraelscy kantorzy Israel Nachman i Chaim Stern, przy akompaniamencie Eytana Sobola.

Oprócz wydarzeń wpisujących się w unikalny klimat tego miejsca – jednej z ostatnich i jednej z warszawskich synagog, która przetrwała II wojnę światową i jest nadal czynna – odbędą się tu koncerty muzyki świeckiej: m.in. koncert kameralny z wyjątkowym utworem Piotra Mossa „ELEGIA III na altówkę i fortepian” i kompozycjami Maxa Brucha w wykonaniu pianistki Anny PrabuckiejFirlej oraz altowiolisty Krzysztofa Komendarka-Tymendorfa. Jazzowy kontrabasista Paweł Pańta zaprezentuje swój debiutancki album „Młodość”: z własnymi utworami zestawionymi z kompozycjami takich twórców jak Williams (z filmu „Lista Schindlera”), Kurylewicz, Chopin czy Moniuszko.

Poza tym synagoga otworzy swoje drzwi dla zwiedzających, będzie także możliwość spotkania z rabinem i zadania mu „stu pytań”.

Spacer z Janem Jagielskim, fot. Marta Kuśmierz

Wystawy, spotkania, wykłady

Austriackie Forum Kultury, kolejna ulubiona lokalizacja festiwalowa, zaprosi uczestników na spotkania festiwalowe, wykłady (m.in. Andrzeja Krakowskiego), wystawy i pokazy filmów. Dzięki współpracy z Centre Simon Wiesenthal Europe, uczestnicy będą mieli okazję obejrzeć dwie produkcje zdobywające Oscara za najlepszy film dokumentalny: „Ludobójstwo” (Oscar 1981) oraz „The Long Way Home” (Oscar 1998). Miejsce to gościć będzie również spotkania Żydowskiego Salonu Literackiego pod opieką Remigiusza Grzeli, a także spotkania Klubu Miłośników Kultury Żydowskiej. Podczas spotkań z cyklu Mistrzowie Czytają, można będzie posłuchać prozy żydowskiej w interpretacji znanych polskich aktorek Anny Seniuk oraz Ewy Ziętek.

AFK będzie również miejscem spotkań z ważnymi osobami dla świata kultury i literatury żydowskiej m.in. : świadkami historii – Anną Bando, Marianem Kalwary, Marianem Turskim oraz wybitnym francuskim historykiem II wojny światowej, Francois Kersaudy. W ramach tegorocznego festiwalu organizatorzy zaproszą również na spotkanie z wybitnym pisarzem, publicystą, dramaturgiem i scenarzystą filmowym Józefem Henem, z okazji jego setnych urodzin.

Kolacja szabatowa, fot. M. Jaźwiecki, Muzeum POLIN

Odkrywanie kultury jidysz

Literatura, kaligrafia, warsztaty tańca, międzypokoleniowa feta oraz wspólne gotowanie – to tylko niektóre sposoby na odkrywanie kultury jidysz podczas 20. edycji Festiwalu Warszawa Singera.

Centrum Kultury Jidysz przy ul. Andersa 15 zaprasza 26 sierpnia o godz. 12 na warsztaty piosenki żydowskiej prowadzone przez kierownik muzyczną Teatru Żydowskiego Teresę Wrońską. Tego samego dnia o godz. 17 odbędzie się spotkanie z rysownikiem i autorem komiksów Didierem Zuilim, który w rozmowie z Martyną Steckiewicz opowie o swojej najnowszej publikacji „Varshe, Varshe”.

27 sierpnia o godz. 11 w CKJ chętni będą mieli okazję wziąć udział w warsztatach plastycznych połączonych z kaligrafią, które poprowadzi Helena Czernek, autorka m.in. papierowych żonkili rozdawanych na ulicach Warszawy z okazji rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim. O godz. 13 Zofia Mioduszewska-Wajszczak zaprosi do poznawania dzikich ziół Muranowa w ramach rodzinnych warsztatów z cyjanotypią.

Młodzież będzie mogła zgłębić świat bajek Singera podczas zajęć prowadzonych przez Dominikę Ludwig od godz. 15.30, a 31 sierpnia o godz. 18 wziąć udział w performatywnym słuchowisku na podstawie opowiadania „Scyzoryk” Szolema Alejchema w wykonaniu kolektywu Radio Uziemienie z udziałem Natalii Chmielarz i Michaliny Jadczak.

2 września o godz. 16 organizatorzy zapraszają dorosłych na warsztaty feministycznych jidyszowych zinów z Julią Fukiet, a o godz. 16.30 na skwer obok CKJ na prezentację wierszy Nelly Sachs w wykonaniu Anny Rozenfeld i Rafała Rutowicza. Tego dnia wieczorem odbędzie się popularna impreza „Singerówka” z koncertem Marii Ka oraz grą bingo przeprowadzoną przez Rafała Dajbora. Amatorzy kulinarnych wrażeń spotkają się 3 września o godz. 12 na rodzinnych warsztatach „Jak śliwka w kompot” prowadzonych przez Katarzynę Batarowską.

„Literacka rodzina Singerów – konteksty, przekłady, nowe interpretacje” to tytuł sesji naukowej, która odbędzie się w CKJ 29 sierpnia o godz. 11 pod opieką prof. dr hab. Moniki Adamczyk-Garbowskiej. Zaproszeni wykładowcy opowiedzą m.in. o portretach kobiet w prozie Ester Kreitman, Izraela Jehoszui Singera i Isaaca Bashevisa Singera czy o okładkach przekładów prozy Isaaca Bashevisa Singera na język polski. O godz. 19 odbędzie się natomiast czytanie performatywne książki „Malik” Else Lasker-Schüler w reżyserii Karoliny Szymaniak.

Wielbicieli kina organizatorzy zapraszają na Andersa 15 na pokazy filmów: „Shoelaces/Sznurówki” w reżyserii Jacoba Goldwassera (27 sierpnia, godz. 18), „The Unorthodox/Nieortodoksyjnie” Elirana Malki (30 sierpnia, godz. 17) oraz „Our Father/Ojcze nasz” Meni Yaish (30 sierpnia, godz. 19.30).

Szabat Szalom, fot. Marta Kuśmierz

Plac Grzybowski

Podczas jubileuszowej, 20. edycji Festiwalu Warszawa Singera, jak co roku organizatorzy zapraszają mieszkańców Warszawy do uczestnictwa w festiwalowym piątku na Placu Grzybowskim. Wspólna kolacja szabatowa przy wielkim stole zapewni ciepłą rodzinną atmosferę, a po zakończeniu uroczystego wieczoru Szabat Szalom, na placu odbędzie się koncert plenerowy, z udziałem wyjątkowej izraelskiej grupy Light in Babylon.

Członkowie zespołu: Metehan Ciftci, Michal Elia Kamal, Julien Demarque, Priam Arnoux i Stuart Dickson przeniosą nas w świat muzyki wschodniej części Morza Śródziemnego. Podczas tej pełnej kolorów i emocji nocy, Plac Grzybowski przemieni się w palący tygiel kultur. W tle przepięknej muzyki wschodniej części Morza Śródziemnego, przy dźwiękach inspirowanych kulturowym dziedzictwem Stambułu oraz melodiach charakterystycznych dla tradycji muzycznej Żydów sefardyjskich, uczestnicy będą mogli doświadczyć niepowtarzalnej atmosfery wspólnoty i radości – bo taki właśnie jest Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera już od 20 lat.

Więcej informacji na temat programu i biletów znajduje się na stronie fundacji:
shalom.org.pl/program-2023/

Facebook