PODRÓŻE

Z WIZYTĄ U KSIĄŻĄT MAZOWIECKICH

Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku

Wakacje to okazja do odwiedzania, zwiedzania, poznawania nowych ludzi i miejsc. Znalezienia się tu i teraz. A gdyby tak przenieść się również w czasie i poznać opuszczone książęce siedziby w chwili ich świetności – wtedy i tam? Coraz więcej takich możliwości pojawia się dzięki prężnie rozwijającemu się ruchowi rekonstrukcyjnemu, archeologii eksperymentalnej i multimediom. Dzięki nim możemy w czasie wakacji spędzanych na Mazowszu poznać życie na dworze królowej Bony, wziąć udział w turnieju rycerskim czy przyjrzeć się pracy poddanych księcia Konrada Mazowieckiego. Najważniejsze to wybrać odpowiedni zamek, by odwiedzić wybrany czas i spotkać jego bohaterów.

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie, fot. Zbigniew Panów
Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie, fot. Zbigniew Panów

CIECHANÓW. ZAMKOWE PODRÓŻE W CZASIE

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie ma ponad 600 lat. Potężna budowla gotycka z dwiema basztami została wzniesiona za czasów księcia Siemowita III i pozostawała niezdobytą twierdzą, dopóki stacjonowali w niej rycerze. Jak wszystkie dawne zamki, kryje wciąż wiele tajemnic. Jednej z nich – miejsca ukrycia skarbu księcia Janusza I – strzeże podobno straszliwy czarny pies, a właściwie rycerz zaklęty w piekielną bestię przez alchemika.

Na terenie zamku, który poddany został w ostatnich latach głębokiej rewitalizacji, mieści się oddział Muzeum Szlachty Mazowieckiej z doskonale wyposażonymi w nowoczesny, multimedialny sprzęt dydaktyczny salami ekspozycyjnymi. Obecnie prezentowane są w nim dwie wystawy stałe: „Fakty i mity ciechanowskiego zamku” oraz „Księstwo Mazowieckie 1200-1526: intrygi, trucizny i smok, czyli 300 lat niezależnego Mazowsza”.

Wystawy i możliwość skorzystania z multimediów to pierwszy sposób na przeniesienie się w odległą przeszłość. Można będzie jednak takiej podróży doświadczyć bardziej realnie na zamkowym dziedzińcu, gdzie w każdą wakacyjną niedzielę odbywać się będą „Zamkowe podróże w czasie”. Każde ze spotkań to wyprawa do innego okresu historycznego.

Harmonogram wydarzeń:
07.07 – Drukarnia historyczna
14.07 – W świecie Wikingów
21.07 – Armia pruska i poczta polowa
28.07 – Artyleria średniowieczna
04.08 – Rycerze Ziemi Ciechanowskiej
11.08 – Rok 1920 na Mazowszu
18.08 – Łucznictwa historyczne
25.08 – Warsztaty błazeńskie

Zamek Książąt Mazowieckich w Ciechanowie
ul. Zamkowa 1
06-400 Ciechanów
Tel. (23) 672 40 64
www.zamekwciechanowie.pl
zamek@muzeumciechanow.pl

 

Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku, fot. UM Góra Kalwaria
Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku, fot. UM Góra Kalwaria

CZERSK. HISTORIA VIVA

Zamek Książąt Mazowieckich został wzniesiony w Czersku, stolicy południowego Mazowsza, na przełomie XIV i XV w. Powstał na miejscu warownego grodu, którego załoga czuwała od XI w. nad bezpieczeństwem kupców podróżujących szlakiem handlowym wzdłuż Wisły.

Jednym z dowódców grodu znanych nam z imienia był komes Magnus. Bardzo możliwe, że chodzi o Magnusa Haroldsona, czyli syna króla Anglii Harolda II, który poniósł klęskę w bitwie z Wilhelmem Zdobywcą pod Hastings. Mocnych argumentów dostarczają wyniki badań archeologicznych w Czersku oraz… smok. A dokładnie wywerna, heraldyczny symbol w formie dwunogiego potwora z ostro zakończonym ogonem, który w Europie pojawia się w rodowych herbach książąt Wessex i Mazowsza. Zaś legenda związana z zamkiem opowiada o ukrytym w zamkowych podziemiach wielkim skarbie strzeżonym przez smoka…

Z gotyckiego zamku zachowały się do dziś spore fragmenty murów obronnych z trzema wieżami: bramną oraz zachodnią i południową. Malownicze ruiny na wiślanej skarpie są idealnym celem wypraw turystycznych i edukacyjnych, a w sezonie letnim odbywają się tu od lat regularne spotkania z żywą historią – „Historia Viva”.

W 2019 roku organizatorzy spotkań proponują wyprawę do dwóch epok: średniowiecza książąt mazowieckich i renesansu królowej Bony. Pierwsze to „Spotkania ze średniowieczem”, podczas których na dziedzińcu zamkowym będzie można spotkać rekonstruktorów demonstrujących ubiory, broń, zbroje i różne sprzęty związane z życiem wojów i rycerzy od wieku XI do XIII. W programie znalazły się również pokazy rzemiosł i tor łuczniczy.

Drugi cykl to „Wiek Złoty versus Wiek Wojny” – spojrzenie na dwa oblicza historii przygotowane przez grupę rekonstruktorów Meluzyna. Po stronie wieku złotego umieszczono sekrety fraucymeru królowej Bony, zaś po stronie wieku wojny – tajniki zbrojowni królewskiego łucznika i żołnierza.

W planie spotkań znalazł się również piknik archeologiczny „Drzewiej czyli dawniej”. Dzięki archeologii eksperymentalnej będzie można w trakcie tego wydarzenia przenieść się aż do czasów przełomu wieków X i XI. Gospodarzami na zamku będą wojowie, kmiecie i niewiasty, którzy zaprezentują średniowieczną odzież i sposoby jej wykonywania, a także broń oraz narzędzia i sprzęty codziennego użytku. Można będzie także zobaczyć pieczenie podpłomyków czy warzenie soli.

Harmonogram wydarzeń:
6-7.07 – Spotkanie ze średniowieczem (XI-XIII w.)
13-14.07 – Spotkanie ze średniowieczem (XI-XIII w.)
20-21.07 – Wiek Złoty versus Wiek Wojny (XVI/XVII w.)
27-28.07 – Wiek Złoty versus Wiek Wojny (XVI/XVII w.)
3-4.08 – Spotkanie ze średniowieczem (XI-XIII w.)
17-18.08 – Drzewiej, czyli dawniej – piknik średniowieczny (X/XI w.)
24-25.08 – Wiek Złoty versus Wiek Wojny (XVI/XVII w.)
31.08-1.09 – Spotkanie ze średniowieczem (XI-XIII w.)

Zamek Książąt Mazowieckich w Czersku
plac Tysiąclecia 1
05-530 Czersk
biuro@kulturagk.pl
www.zamekczersk.pl

fot. Muzeum Zbrojowni Zamku w Liwie
fot. Muzeum Zbrojowni Zamku w Liwie

LIW. TURNIEJ RYCERSKI

Zamek Książąt Mazowieckich w Liwie powstał na początku XV w. na polecenie księcia Janusza I w miejscu, w którym wcześniej istniał gród chroniący wschodnich granic Mazowsza. Z gotyckiego zamku zachowała się do dziś wieża bramna, w której mieści się Muzeum-Zbrojownia z bogatymi zbiorami broni, a także fragment murów i dwór starościński.

Kto wie, czy cokolwiek ocalałoby do dziś, gdyby nie polski archeolog Otto Warpechowski, który użył fortelu, by uchronić bezcenny zabytek. Zostałby on zniszczony przez niemieckich okupantów, gdyby nie kłamstwo naukowca, iż są to pozostałości krzyżackiego zamku…

Wiosną 2019 roku zakończyły się prace związane z rewitalizacją zamku w Liwie oraz budową Parku Kulturowo-Historycznego. Dzięki temu pozostałość twierdzy i jej otoczenie można podziwiać w nowej odsłonie. Nareszcie można wejść do gotyckiej części zamku: nie tylko do wieży bramnej, ale także – po raz pierwszy od 40. lat – do wyremontowanej piwnicy gotyckiej, którą przystosowano do prowadzenia lekcji muzealnych i organizowania wystaw.

W Parku Kulturowo-Historycznym powstało pole namiotowe z budynkiem zaopatrzonym w prysznice i toalety przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Teren został otoczony stylizowaną palisadą, a dla najmłodszych powstał rycerski plac zabaw. Przez łąkę poprowadzono na podzamcze stumetrowy pomost nawiązujący do historycznej konstrukcji zwanej Przygródkiem. 400 lat temu było to kilkanaście obiektów zbudowanych na palach, na razie odtworzono jedynie mniejszą część z tej konstrukcji. Już teraz jednak udało się stworzyć wyeksponowane miejsce, niezwykle atrakcyjne podczas takich imprez plenerowych jak Turniej Smaków czy turnieje rycerskie.

I właśnie na turniej rycerski warto przybyć do zamku w Liwie, by przeżyć ostatnią z proponowanych podróży w czasie. Zapowiada się po raz kolejny barwne, fantastyczne, wieloczęściowe widowisko: pokazy walk pieszych i konnych, w tym walki na miecze i topory, konkurs strojów, jarmark średniowieczny i warsztaty rzemiosła historycznego aż po kulminacyjne wydarzenie, czyli wieczorną bitwę o zamek.

Turniej rycerski na zamku w Liwie odbędzie się 17 sierpnia 2019 r.

Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwie
Liw, ul. S. Batorego 2
07-100 Węgrów
tel./fax: +48 25 792 57 17
e-mail: zbrojownia@liw-zamek.pl
liw-zamek.pl

Zamek w Liwie, fot. Zbigniew Panów
Zamek w Liwie, fot. Zbigniew Panów
Facebook